FB lipniki

Archiwa

Przyroda

Wieś Lipniki jest położona w miejscu charakteryzującym się dużą różnorodnością począwszy od ukształtowania terenu, poprzez obecność „bagienek”, różnych rodzajów gleb, a w związku z tym  różnych zespołów roślinnych. Zawdzięczamy to głównie ostatniemu zlodowaceniu (zwanemu bałtyckim). Niezwykle zróżnicowana rzeźba terenu jest bowiem efektem pobytu lodowca i jego kolejnym fazom postojowym: cofania się i ponownego nachodzenia oraz działalności wód pochodzących z topniejącego lądolodu. Są tu fragmenty krajobrazu równinnego, jak i morenowego z pagórkami i wzniesieniami(tzw. moreny czołowe). Gleby w okolicach Lipnik są słabe, dominują piaski, żwiry i utwory kamieniste. Miejscami tylko, w zagłębieniach terenu występują gleby hydrogeniczne (bagienne i pobagienne), które w wyniku przeprowadzonych prac melioracyjnych, a w związku z tym obniżenia poziomu wód gruntowych uległy degradacji. Dominują na nich teraz trwałe użytki zielone.

Świat roślin

Gatunkowo jest bardzo zróżnicowany. Roślinność leśna począwszy od flory wiosennej obfituje m.in. w gatunki takie jak: przylaszczka , zawilce, wawrzynek wilczełyko, konwalia, pierwiosnki, złoć, kokorycz, sasanki, łuskiewnik.

Fot. Adam Kwiatkowski, PRZYLASZCZKA POSPOLITA (HEPATICA NOBILIS)

KONWALIA MAJOWA (CONVALLARIA MAJALIS)

Fot. Adam Kwiatkowski, KONWALIA MAJOWA (CONVALLARIA MAJALIS)

W porze letniej pojawiają się liczne paprocie, goździki, lilia złotogłów, dzwonki, kosaciec żółty, bobrek trójlistkowy. Bardzo bogata jest flora mszaków i porostów. Natomiast na terenach otwartych, stanowiących grunty uprawiane przez były PGR Lipniki, można spotkać różne gatunki traw, na zboczach i obrzeżach dróg goździki, rozchodnik, maki, dzwonki, macierzankę piaskową, kocanki piaskowe oraz różne gatunki ostów.W zagłębieniach terenu na wiosnę, w których czasami jest woda możemy znaleźć pałkę wodną,bobrka, kosaciec żółty oraz różne gatunki mchów, m.in. torfowców. Na terenach bardziej torfiastych,są obecne gatunki takie jak: wełnianka, żurawina błotna, torfowce,rosiczki, bagno zwyczajne. Bardzo bogaty jest świat grzybów począwszy od wiosennych piestrzenic (zwanych „babimi uszami”), po późniejsze gatunki koźlaków, prawdziwków, kurek, rydzów, muchomorów i wielu innych. Na drzewach można zobaczyć różne gatunki hub, żółciaka siarkowego, szmaciaka rosnącego przy podstawie starych sosen.

WIDŁAK CYPRYSOWY (LYCOPODIUM TRISTACHYUM)

Świat zwierząt

Niewątpliwie najliczniejszą i najbardziej bogatą grupą zwierząt będą tu owady. Uwagę ludzi zwracają różne gatunki motyli dziennych i nocnych, które pojawiają się już wczesną wiosną praktycznie wszędzie, mrówki, pszczoły, trzmiele, czy też szerszenie. Spośród motyli na szczególną uwagę zasługuje paź żeglarz, motyl bardzo rzadki, jeden z najbardziej okazałych motyli dziennych Polski oraz częściej spotykany paź królowej. Od wczesnej wiosny możemy podziwiać żółtego „cytrynka”, czyli listkowca cytrynka,liczne rusałki, czerwończyki, modraszki. W nocy często lubią odwiedzić kwiaty z przydomowych ogródków nocne motyle m.in. podobne do małych kolibrów zawisaki, które „zawisając” przy kwiatach spijają nektar długą trąbką. Pięknym nocnym motylem jest bardzo duża ćma wstęgówka jesionka, która na tylnych skrzydłach ma szeroką jasnoniebieską przepaskę, gąsienica tego motyla żeruje na topolach i innych drzewach liściastych. Bogaty jest świat pajęczaków, w tym pająków znanych z misternych sieci, w które łowią inne owady(np. krzyżak ogrodowy). Niektóre pająki jednak nie budują sieci, a jedynie upodobnione do kwiatu, na którym siedzą czekają na swoją ofiarę(np. kwietnik). Jednym z najbardziej okazałych pająków Polski jest tygrzyk paskowany, charakteryzujący się ubarwieniem w czarne i żółte paski. Świat owadów obfituje tu również w ciekawe, a czasami rzadkie i chronione gatunki chrząszczy. Wiele z nich charakteryzuje się metalicznym ubarwieniem, błyszczącymi pokrywami i pękatym ciałem jak np. żuk leśny, kruszczyca złotawka, liczne biegacze, bogatki in. W pniach starych drzew znalazły dobre warunki do rozwoju takie owady jak: rohatyniec nosorożec, pachnica, borodziej próchnik, wonnica piżmówka, dyląż garbarz.

Tereny podmokłe, występowanie nawet tylko wiosennie oczek wodnych sprzyja obecności płazów i gadów. Pospolita jest żaba trawna i moczarowa, ale częsta jest też żaba wodna i jeziorkowa. Częsta jest grzebiuszka ziemna.

Z ropuch, najczęściej można zobaczyć ropuchę szarą, naszego największego płaza. Rzadziej można zaobserwować ropuchę zieloną lub paskówkę (najmniejszą z naszych ropuch). Płazy ogoniaste reprezentuje u nas często traszka zwyczajna i o wiele rzadsza traszka grzebieniasta.

Fot. K. Otulakowski: Żurawie wiosną wyjadające zboże

W ostatnim czasie Lipniki zasłynęły z rewelacyjnie wzrastającą populacją żmii zygzakowatej, w różnych odmianach barwnych. Sprawę tę badał osobiście herpetolog z UWM Krzysztof Majcher. Prócz tak groźnych przedstawicieli gadów w okolicy Lipnik można spotkać  jaszczurki np. zwinkę, które uwielbiają wygrzewać się na kamieniach lub inną jaszczurkę beznogą lubiącą miejsca cieniste i wilgotne, czyli padalca. Od kilku lat nie widziano już zaskrońca, który kiedyś występował na tych terenach.

Fot. M. Jastrzębski: Tokujące cietrzewie

Ptaki podobnie jak inne zwierzęta wspaniale odnalazły się w tej różnorodności lasów, łąk, bagien i oczek wodnych oraz pobliskich jezior. Awifaunę stanowi tu bogactwo ptaków wodnych (np. nurów, perkozów, kormoranów, czapli, łabędzi, kaczek drapieżnych, siewkowych i kuraków), ptaków drapieżnych (np. orzeł bielik, kania ruda i czarna, orlik krzykliwy, rybołów, myszołów, jastrząb, krogulec, błotniaki, pustułka i kobuz),  kuraków (np. przepiórki, cietrzewie, jarząbek),

Fot. K.Otulakowski: Kukułka

ptaki siewkowe (np. czajka, słonka,bekas, brodziec). W okolicach Lipnik można też usłyszeć   dzikie gołębie i sowy. Rzadkim gatunkiem, który przy odrobinie szczęścia można zobaczyć jest dudek, podobnie jak bocian czarny czy lelek w sosnowych młodnikach.

 

Ssaki zajmują różne nisze ekologiczne. Są tu typowi roślinożercy ( jelenie, sarny,łosie) i  drapieżnicy( lisy, jenoty, wilki, rysie, łasicowate). Niektóre gatunki, np. bóbr, nasz największy gryzoń zatrzymują wodę w ekosystemach przez budowę tam. Tworzą w ten sposób „stawy”, z których same korzystają robiąc przy tym przysługę również innym zwierzętom. Tereny „podtapiane” przez bobry odżywają na nowo, teren jest bardziej nawodniony, zlatują różne ptaki, jest miejscem wodopoju dla innych zwierząt.

Tekst: Elżbieta Miścierewicz-Otulakowska

Zdjęcia: Elżbieta Miścierewicz-Otulakowska, Adam Kwiatkowski, Michał Jastrzębski, Krzysztof Otulakowski